czwartek, 15 czerwca 2017

Zabić drozda - Harper Lee

Prawnik Atticus Finch broni młodego czarnoskórego mężczyzny oskarżonego o gwałt na ubogiej białej dziewczynie, Mayelli Ewell. Sprawa sądowa staje się przyczyną lokalnych sprzeczek i jeszcze większych podziałów między białymi a "kolorowymi". "Zabić drozda" to historia poruszająca temat tolerancji, szacunku, współczucia i ludzkiej dobroci.



Kiedy kupowałam tę książkę, w ogóle nie przyszło mi do głowy, że będę o niej kiedykolwiek pisać na tym blogu. Dlaczego? Ponieważ jest to klasyka literatury amerykańskiej a nawet światowej więc na jej temat zostało powiedziane już chyba wszystko (o czym świadczą liczne nagrody m. in. Nagroda Pulitzera z 1961 roku) ale przede wszystkim dlatego, że nie sądziłam, że akurat ta książka wywoła u mnie tyle emocji. Spodziewałam się ciekawego klasyka, z którym wypada się zapoznać ale "Zabić drozda" to coś o wiele więcej.  Dawno nie czytałam książki, o której myślałabym tak długo i którą analizowałabym tak dokładnie.

"Ale ja, zanim będę mógł żyć w zgodzie z innymi ludźmi, 
przede wszystkim muszę żyć w zgodzie z sobą samym. 

Jedyna rzecz, jaka nie podlega przegłosowaniu przez większość, 

to sumienie człowieka."

Książkę można podzielić na dwie części - pierwsze dwieście stron to spokojny opis miasteczka Maycomb. Autorka wprowadza czytelnika w klimat tamtych czasów i nienachalnie przedstawia Wielki Kryzys. Całość jest dopełniona inteligentnym humorem, przeplecionym dziecięcymi żartami. Druga część jest natomiast o wiele bardziej przygnębiająca i zmuszająca do refleksji. Dotyczy ona sprawy Toma Robinsona, czarnoskórego mężczyzny niesłusznie oskarżonego o gwałt.


Cała ta historia jest przedstawiona z perspektywy kilkuletniej dziewczynki, Jean Louise, nazywanej Skautem. Jest ona córką Atticusa, prawnika który podejmuje się obrony Toma Robinsona. Jest to dziecko nietypowe bo nie nosi sukienek i lakierowanych butów tak jej inne dziewczynki w jej wieku. Zamiast tego spędza czas na wędrówkach ze swoim bratem i ich przyjacielem Dillem. Skaut nie do końca rozumie sytuację jaka zapanowała w miasteczku po zatrzymaniu Toma. Jej postawa przypomina czytelnikom, że ludzie z natury nie są źli. To czas i wpływ społeczeństwa sprawia, że stajemy się nienawistni i zgorzkniali. Skaut, mimo młodego wieku, zaczyna dostrzegać w ludziach fałszywość, dwulicowość i obłudę ponieważ jest zbyt młoda aby kierować się krzywdzącymi stereotypami.

Akcja książki toczy się w małym miasteczku na południu Stanów Zjednoczonych, konkretnie w Alabamie. w latach trzydziestych. Jest to świetny portret tamtejszej społeczności. Ludzi dzielących się na białych - lepszych oraz "kolorowych" - gorszych. Autorka ukazuje społeczeństwo sztywno trzymające się konwenansów, pokazuje osoby, które nienawidzą bo tak wypada i wszyscy inni też tak robią i chrześcijan, którzy chodzą do kościoła w każdą niedzielę ale odwracają głowę za każdym razem, kiedy patrzą na ludzką krzywdę. 

"Myślę, że jest tylko jeden rodzaj ludzi. Ludzie."

"Zabić drozda" to genialna książka... i przerażająca zarazem. Od jej napisania minęło sześćdziesiąt lat a świat w jakim żyjemy nie zmienił się zbyt mocno. Nienawiść na tle rasowym nie jest aż tak silna jak była wtedy, jednak wciąż znajdujemy sobie nowe preteksty aby dzielić się na lepszych i gorszych - wyznanie, pochodzenie, orientacja seksualna. "Zabić drozda" to pozycja, która jest aktualna teraz i za następne sześćdziesiąt lat wciąż będzie. Myślę, że to największa siła tej książki. Oprócz tego, uczy nas odwagi do trwania w swoich przekonaniach, nawet jeśli są odmienne od przekonań wszystkich wokół. Taką postawę reprezentował Atticus, postać którą można uznać jako symbol uczciwości i ludzkiej przyzwoitości.

W dzisiejszych czasach tematyka poruszona przez Harper Lee nie wydaje się aż tak szokująca, jednak jeśli weźmiemy pod uwagę fakt, że książka została wydana w 1960 roku to można traktować ją jako przełom w kwestii segregacji rasowej. Myślę, że autorka napisała to, o czym wiele osób myślało, a czego bało się powiedzieć na głos.


Tytuł oryginału: To Kill a Mockingbird | Autor: Harper Lee | Liczba stron: 424 | 
Wydawnictwo: Rebis | Data wydania: 20 października 2015



Brak komentarzy:

Prześlij komentarz